intellectueel luisteren


Componeren is het structureren van de tijd. Een compositie begint op een zeker moment en eindigt enige poos later. In de tussenliggende tijdspanne zijn melodieën en samenklanken ontstaan en heeft de componist spanningsbogen opgezet die al dan niet tot ontspanning zijn gekomen. Muziek heeft daarbij geen eenduidige betekenis. De luisteraar kent de betekenis toe en het werk van de componist zit er op zodra hij de compositie heeft gemaakt. De rol van de musici is het om de partituur dusdanig te interpreteren dat er recht wordt gedaan aan het werk van de componist. De enige bron die ze daarbij hebben is de genoteerde muziek. De notatie van de muziek is per definitie ontoereikend. Er zijn te veel onnauwkeurigheden in ons notenschrift om de zaak volledig dicht te timmeren. Het blijft behelpen. Gelukkig maar, anders zou er geen interpretatie mogelijk zijn en zou muziekmaken een mechanische bezigheid worden. Bij het beluisteren van muziek komt dus heel wat kijken; het is een ingewikkelde aangelegenheid.


Als luisteraar kun je proberen zo analytisch mogelijk de muziek te volgen. Door beter begrip van wat de componist gemaakt heeft, hoop je het wezen van de muziek beter te kunnen doorgronden. De bedoelingen van de componist worden via de musici overgebracht naar de luisteraar en muziek bestaat slechts zolang het klinkt. Het gericht luisteren naar die muziek kan daarom bijdragen tot beter begrip en inzicht van wat de componist heeft gecreëerd. Dit analytisch luisteren wordt ook wel intellectueel luisteren genoemd. Hoe meer je van muziek weet, des te groter wordt het ontzag voor het wonder van de muziek. Intellectueel luisteren kan natuurlijk op allerlei niveaus plaatsvinden, van eenvoudig tot erg diepgravend.


Mijn hele leven ben ik bezig met muziek. Ik heb Hoofdvak Theorie gestudeerd bij Jan van Dijk. Ik weet veel over harmonieleer, analyse, contrapunt, orkestratie en muziekgeschiedenis. Gaandeweg ben ik er achter gekomen dat het intellectuele luisteren een goede basis is om composities te onderzoeken en te ontdekken. Echter, het wezen van de muziek en de betekenis die muziek voor jou kan hebben, zijn niet zo gemakkelijk te vangen. Ik ben blij dat ik de magie van de muziek als wezenlijk bestanddeel kan ervaren.

0 keer bekeken

Amarantstraat 56, 5044 RL Tilburg

© 2020 by Paul van Gulick.